Zawał kojarzy nam się zazwyczaj z sercem. Tymczasem zawał może dotknąć także inne narządy – w tym… ucho wewnętrzne. Choć brzmi to zaskakująco, w medycynie istnieje pojęcie „zawału ucha” (inaczej: nagła idiopatyczna głuchota), które opisuje stan, gdy ucho niespodziewanie i bez wyraźnej przyczyny przestaje prawidłowo działać. Dla wielu osób może to być pierwsza i jedyna oznaka poważnych problemów z krążeniem lub układem nerwowym. Nie wolno tego bagatelizować.

Czym jest zawał ucha?

Zawał ucha, a dokładniej zawał ucha wewnętrznego, to sytuacja, w której dochodzi do gwałtownego zaburzenia krążenia krwi w obrębie ślimaka – niewielkiego narządu odpowiedzialnego za słuch. Ucho wewnętrzne jest bardzo wrażliwe na niedotlenienie – nawet krótkie przerwanie dopływu krwi może skutkować trwałą głuchotą. Przyczyną może być np. zator, zakrzep, skurcz naczynia albo mikrouszkodzenie naczyń krwionośnych.

Objawy nagłego zawału ucha

Najczęstsze objawy to:

• nagła, jednostronna utrata słuchu
• szum w uchu, czasem przypominający dzwonienie, buczenie, syczenie
• zawroty głowy
• uczucie pełności lub zatkania ucha
• czasami mdłości, dezorientacja, trudność w utrzymaniu równowagi

Objawy pojawiają się nagle – często dosłownie w jednej chwili, bez uprzedzenia. To właśnie odróżnia „zawał ucha” od innych przyczyn utraty słuchu.

Kto jest najbardziej narażony?

Zawał ucha występuje najczęściej u osób po 40. roku życia, ale może zdarzyć się również młodszym. Szczególnie narażone są osoby:

• z chorobami sercowo-naczyniowymi (nadciśnienie, miażdżyca)
• z cukrzycą lub insulinoopornością
• z wysokim poziomem cholesterolu
• palące papierosy
• żyjące w permanentnym stresie
• z chorobami autoimmunologicznymi
• narażone na nagłe zmiany ciśnienia (np. nurkowie, alpiniści, osoby po lotach)

Co robić, gdy podejrzewamy zawał ucha?

Liczy się czas. Jeśli doświadczysz nagłej utraty słuchu lub uczucia zatkania ucha, udaj się niezwłocznie do laryngologa lub szpitala. W niektórych przypadkach podanie leków przeciwzakrzepowych lub sterydów może przywrócić słuch – pod warunkiem, że zostaną podane w ciągu 24–48 godzin.

Im szybciej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na odzyskanie funkcji ucha.

Jak diagnozuje się zawał ucha?

Lekarz wykona m.in.:

• audiometrię tonalną – badanie progu słyszenia
• tympanometrię – badanie ciśnienia w uchu środkowym
• badanie słuchu obuusznego
• rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową – by wykluczyć guzy nerwu słuchowego
• badania krwi i poziomu cholesterolu

Leczenie konwencjonalne

Standardowe leczenie obejmuje:

• sterydy doustne lub dożylnie, a czasem w postaci iniekcji bezpośrednio do ucha
• leki przeciwzakrzepowe – w razie podejrzenia zakrzepicy
• tlenoterapia hiperbaryczna – w niektórych przypadkach
• leki poprawiające mikrokrążenie (np. betahistyna)
• leczenie chorób współistniejących

Naturalne metody wspomagające

Choć zawał ucha wymaga pilnej interwencji medycznej, warto wprowadzić też działania wspierające leczenie i profilaktykę:

1. Zioła poprawiające krążenie mózgowe i w uchu:

• miłorząb japoński (Ginkgo biloba)
• głóg
• ruszczyk
• czosnek
• kurkuma z pieprzem

2. Dieta naczyniowa:

• bogata w antyoksydanty (jagody, granaty, zielone warzywa)
• eliminująca tłuszcze trans i nadmiar soli
• wspomagająca mikrokrążenie (orzechy, siemię lniane, olej z czarnuszki)

3. Regularny ruch:

• codzienne spacery
• joga lub ćwiczenia oddechowe (np. metoda Butejki)
• delikatne ćwiczenia szyi i karku

4. Unikanie stresu:

• praktyki uważności (mindfulness)
• medytacja
• aromaterapia (olejek lawendowy, rozmarynowy)

Utrata słuchu to poważny sygnał

Zawał ucha bywa pierwszym objawem niedrożności naczyń w innych częściach ciała – także tych zaopatrujących serce lub mózg. To sygnał alarmowy, który powinien skłonić do dokładnej diagnostyki całego układu krążenia. Zawał ucha to poważne schorzenie, które może prowadzić do trwałej głuchoty, jeśli nie zostanie szybko zdiagnozowane i leczone. Najważniejsze to nie bagatelizować nagłej utraty słuchu. To może być coś znacznie groźniejszego niż tylko „zatkane ucho”.

Redakcja