Gdyby organizm był firmą, to koenzym Q10 byłby jej dyrektorem energetycznym – skromnym, ale absolutnie niezastąpionym. Pracuje cicho w tle, bez rozgłosu, ale kiedy go zaczyna brakować… zaczynają się kłopoty. I to nie tylko ze zmarszczkami, choć to właśnie z odmładzającymi kremami najczęściej go kojarzymy. Tymczasem jego rola jest dużo poważniejsza – bo zaczyna się w mitochondriach, a kończy… wszędzie.

Czym właściwie jest ten cały Q10?

Koenzym Q10 (znany również jako ubichinon) to substancja przypominająca witaminę, obecna w każdej komórce naszego ciała. To on odpowiada za to, że jedzenie, które spożywamy, zamienia się w energię, którą potem nasze komórki mogą wykorzystać do życia, pracy i regeneracji. Innymi słowy: bez Q10 nasze ciało byłoby jak smartfon z 5% baterii – jeszcze działa, ale daleko z tym nie zajedziemy.

Koenzym Q10 odgrywa również ważną rolę jako antyoksydant – czyli jako obrońca przed atakiem wolnych rodników. To one odpowiadają za przyspieszony proces starzenia się tkanek, zapalenia i choroby przewlekłe. Q10 działa jak tarcza ochronna: im więcej go mamy, tym lepiej radzimy sobie z uszkodzeniami na poziomie komórkowym.

Skąd się bierze Q10 i dlaczego z wiekiem go tracimy?

Nasz organizm ma zdolność samodzielnej produkcji Q10 – o ile ma ku temu odpowiednie warunki. Produkcja zachodzi z aminokwasów takich jak metionina, fenyloalanina czy tyrozyna, przy udziale witamin z grupy B, zwłaszcza B2, B6, B12 oraz kwasu foliowego. Niestety – i tu wkracza dramatyczna nuta – po 30. roku życia produkcja zaczyna powoli, ale systematycznie spadać.

Po 40. roku życia ten spadek staje się coraz bardziej zauważalny. Mitochondria przestają działać jak dobrze naoliwiona maszyna, a komórki dostają mniej energii, trudniej się regenerują i są bardziej narażone na uszkodzenia. Objawia się to nie tylko zmarszczkami, ale też:

• brakiem energii,
• gorszą odpornością,
• problemami z sercem,
• trudnościami z koncentracją,
• obniżeniem nastroju,
• a nawet przyspieszeniem chorób neurodegeneracyjnych.

Lepszy czy gorszy Q10? Poznaj różnicę między ubichinonem a ubichinolem

Na rynku suplementów Q10 występuje w dwóch formach:

1. Ubichinon – forma utleniona

To klasyczna forma, ta bardziej znana i tańsza. Aby mogła działać w organizmie, musi zostać najpierw przekształcona w ubichinol, czyli swoją aktywną postać. Problem polega na tym, że z wiekiem (a także przy chorobach przewlekłych, stresie oksydacyjnym, cukrzycy) nasz organizm traci zdolność do tej konwersji. Więc mimo że ubichinon działa, to działa mniej wydajnie – jak komputer na starym systemie operacyjnym.

2. Ubichinol – forma aktywna

To wersja premium. Bez konieczności przekształcania, od razu gotowa do działania. Organizm może ją od razu wykorzystać – dlatego jest bardziej biodostępna, skuteczniejsza, ale też niestety droższa. Warto po nią sięgać szczególnie w starszym wieku, przy chorobach układu sercowo-naczyniowego, po 50-tce, w okresach osłabienia i przewlekłego zmęczenia.

Gdzie znaleźć Q10 w diecie – i czy wystarczy tylko jedzenie?

Dobra wiadomość: koenzym Q10 występuje naturalnie w żywności.

Gorsza wiadomość: jest go tam relatywnie mało, a przyswajalność wciąż jest umiarkowana. Ale nie znaczy to, że nie warto próbować.

Produkty bogate w Q10:

• Podroby (np. wątroba, nerki) – absolutni rekordziści zawartości, ale niekoniecznie nasze codzienne przysmaki;
• Czerwone mięso – szczególnie wołowina i jagnięcina;
• Ryby morskie – łosoś, makrela, sardynki;
• Drób – kurczak i indyk;
• Olej rzepakowy i oliwa z oliwek – roślinne źródła, mniej wydajne, ale zdrowsze;
• Orzeszki ziemne, pistacje, brokuły, szpinak – dla wegetarian i fleksitarian.

Uwaga: Gotowanie zmniejsza zawartość Q10, więc warto w miarę możliwości stawiać na duszenie, pieczenie w niskiej temperaturze lub parowanie.

Kiedy warto sięgnąć po suplementację?

Suplementacja Q10 może być kluczowa w sytuacjach, kiedy organizm nie nadąża z jego produkcją lub nie radzi sobie z konwersją. W szczególności zalecana jest:

• po 40. roku życia – jako element profilaktyki;
• u osób z chorobami serca (niewydolność, nadciśnienie, arytmia);
• przy migrenach – Q10 wykazuje działanie profilaktyczne;
• dla osób przyjmujących statyny – leki obniżające cholesterol, które jednocześnie obniżają poziom Q10;
• przy zmęczeniu, spadkach energii, osłabieniu odporności;
• u osób z chorobami neurodegeneracyjnymi (Alzheimer, Parkinson).

Uwaga na interakcje – czyli Q10 nie dla każdego

Choć suplementacja Q10 jest generalnie bezpieczna, to osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe (np. warfarynę) lub leki przeciwcukrzycowe powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji. Q10 może bowiem wpływać na metabolizm niektórych leków i zmieniać ich skuteczność.

Energia, młodość i tarcza ochronna w jednej kapsułce

Koenzym Q10 to coś więcej niż składnik kremu przeciwzmarszczkowego. To związek absolutnie fundamentalny dla życia każdej komórki. Działa tam, gdzie powstaje energia, i tam, gdzie toczy się walka z procesem starzenia. Jego niedobór to nie tylko „gorszy wygląd”, ale gorsze samopoczucie, spadek sił, większe ryzyko chorób. Chcesz wspierać swoje mitochondria, chronić serce i dłużej cieszyć się sprawnym umysłem? Wybierz mądrze: dobra dieta, rozsądna suplementacja (najlepiej ubichinolem), unikanie stresu i styl życia, który nie każe twojemu ciału pracować na oparach. Bo życie to nie wyścig – ale warto mieć dobrego kierowcę w komórkach.

Redakcja