Ablacja serca – zabieg, który może ratować życie, ale też zaszkodzić

Ablacja serca to procedura medyczna, która w ostatnich latach zyskała ogromną popularność jako metoda leczenia zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza migotania przedsionków. Choć wielu lekarzy zachwala ją jako mało inwazyjną, szybką i dającą spektakularne rezultaty, coraz więcej pacjentów i specjalistów ostrzega: nie jest to zabieg pozbawiony ryzyka. Co więcej – w pewnych przypadkach może przynieść więcej szkody niż pożytku.

Na czym polega ablacja serca?

Ablacja polega na niszczeniu – najczęściej poprzez wypalanie prądem (ablacja termiczna) lub zamrażanie (ablacja krio) – fragmentu tkanki mięśnia sercowego, która odpowiada za powstawanie lub przewodzenie nieprawidłowych impulsów elektrycznych w sercu. Celem jest wyeliminowanie źródła arytmii i przywrócenie prawidłowego rytmu zatokowego.

Zabieg wykonuje się przezskórnie – poprzez cewnik wprowadzany do serca przez żyły udowe. Brzmi nowocześnie i precyzyjnie. W praktyce jednak, manipulacja w tak delikatnym i życiowo ważnym narządzie jak serce, nigdy nie jest wolna od zagrożeń.

Dlaczego ablacje mogą być niebezpieczne?

Nieodwracalne uszkodzenia mięśnia sercowego

Ablacja niszczy komórki serca. W idealnym świecie trafia się tylko w źródło arytmii. W rzeczywistości, nie zawsze udaje się zidentyfikować miejsce generujące problem, a pole rażenia może być większe, niż zakładano. Skutkiem mogą być trwałe blizny w sercu, a w niektórych przypadkach pogorszenie funkcji mięśnia sercowego.

Uwaga: serce nie regeneruje się jak skóra – raz uszkodzone włókna mięśniowe zastępowane są tkanką bliznowatą, która nie kurczy się jak zdrowe komórki.

Ryzyko powikłań neurologicznych i udarów

Podczas ablacji może dojść do oderwania się mikrozakrzepów, które mogą wędrować do mózgu i wywołać udar niedokrwienny. Niektóre badania pokazują, że nawet do 7% pacjentów może doznać tzw. „niemych” udarów mózgu, które nie dają od razu objawów, ale mają wpływ na zdolności poznawcze i mogą zwiększyć ryzyko otępienia w przyszłości.

Ryzyko tamponady serca

To jedno z najgroźniejszych powikłań – polega na przedziurawieniu ściany serca przez cewnik i wylaniu się krwi do worka osierdziowego. Powstaje wówczas ciśnienie uciskające serce, uniemożliwiając jego prawidłowe bicie. Jeśli nie zostanie to natychmiast rozpoznane i leczone, może prowadzić do zatrzymania krążenia i śmierci.

Powikłania naczyniowe

Dostęp do serca odbywa się przez duże żyły. Może dojść do uszkodzenia naczyń, krwawień, zakrzepicy, zatorowości płucnej lub powstania tętniaków rzekomych.

Uszkodzenie nerwów i układu bodźcowo-przewodzącego

Czasami w wyniku ablacji dochodzi do uszkodzenia tzw. węzła zatokowego lub przedsionkowo-komorowego – czyli naturalnych rozruszników serca. W takim przypadku pacjent może wymagać wszczepienia rozrusznika serca na całe życie, choć wcześniej nie miał takiej potrzeby.

Powikłania odległe i „niezrozumiałe” objawy po zabiegu

Wielu pacjentów po ablacji zgłasza utrzymujące się miesiącami uczucie ucisku w klatce piersiowej, kołatania, osłabienie, pogorszenie tolerancji wysiłku. W dokumentacji często figuruje: „ablacja skuteczna”, a pacjent… cierpi. Coraz więcej mówi się o zjawisku dysfunkcji przedsionka po ablacji, czyli sytuacji, w której przedsionki przestają efektywnie kurczyć się po zabiegu, mimo że rytm serca jest regularny.

Nie każdy pacjent z arytmią serca powinien mieć ablację. Choć zabieg ten może uratować życie u pacjentów z ciężką, oporną na leczenie farmakologiczne arytmią, zbyt często stosuje się go rutynowo, bez wyczerpania innych metod leczenia:

• zmiany stylu życia (stres, dieta, nadmiar kofeiny i alkoholu),
• korekta niedoborów magnezu, potasu, tauryny, koenzymu Q10,
• leczenie przyczynowe (np. chorób tarczycy, bezdechu sennego),
• terapia ziołowa i naturalne rytmotoniki (np. głóg, serdecznik).

Zabieg ablacji nie jest neutralny – to ingerencja w najważniejszy organ naszego ciała. Powinien być wykonywany:

• tylko gdy inne metody zawiodły,
• tylko przez doświadczonych kardiologów-elektrofizjologów,
• z pełną świadomością pacjenta co do możliwych skutków ubocznych.

Ablacja to forma medycznego „spalenia problemu” – dodatkowo obarczona ryzykiem. Problem polega na tym, że często leczy się skutek, a nie przyczynę. Arytmia to sygnał – że coś w naszym stylu życia, metabolizmie, odżywianiu czy emocjach nie działa, jak trzeba. Zanim sięgniemy po tak radykalne rozwiązanie jak ablacja – warto dać ciału szansę na regenerację: przez zdrowe jedzenie, spokojny oddech, sen, ruch, równowagę psychofizyczną, pracę z emocjami, obniżenie poziomu stresu i zastosowanie naturalnych metod. Ablacja to opcja – ale nie powinna być pierwszym krokiem. Zrozumienie swojego serca to proces, a nie wyłącznie zabieg.

Redakcja