Coraz więcej osób ma dziś problem z insulinoopornością, choć wiele z nich nawet o tym nie wie. I nic dziwnego – objawy bywają mało charakterystyczne, a samo rozpoznanie może być trudniejsze, niż się wydaje. Nawet jeśli zrobimy sobie podstawowe badania krwi, nie zawsze uda się wykryć problem.

Czym właściwie jest insulinooporność?

To zaburzenie, w którym komórki naszego ciała przestają reagować na insulinę – hormon, który pomaga cukrowi (czyli glukozie) przedostać się z krwi do wnętrza komórek. Tam glukoza zamieniana jest na energię.

Gdy mamy insulinooporność, insulina działa słabiej niż powinna, a więc glukoza dłużej krąży we krwi. Trzustka próbuje to nadrobić i produkuje jeszcze więcej insuliny. Z czasem jednak organizm się „zapuszcza” w błędne koło – cukier nie spada, insuliny jest coraz więcej, a problem się pogłębia.

Na insulinooporność szczególnie narażone są osoby:

• z nadwagą, zwłaszcza z brzuszkiem,
• z problemami hormonalnymi (np. niedoczynność tarczycy, zespół policystycznych jajników – PCOS),
• jedzące dużo cukru, słodyczy, białego pieczywa i innych szybko trawionych węglowodanów.

Niepokojące objawy, które mogą sugerować insulinooporność:

• łatwe przybieranie na wadze, szczególnie w okolicy brzucha,
• ciągłe zmęczenie, ospałość, szczególnie po jedzeniu,
• większe pragnienie,
• częste uczucie głodu,
• wypadanie włosów,
• szorstkie, ciemniejsze plamy na skórze (np. pod pachami, na szyi – tzw. rogowacenie ciemne).

Dlaczego zwykłe badania nie wystarczą?

Wiele osób sprawdza tylko poziom glukozy (cukru) na czczo. Jeśli wynik jest w normie – odetchną z ulgą. Ale uwaga! To może być złudne. Możesz mieć prawidłowy poziom cukru, ale organizm musi produkować dużo insuliny, żeby ten cukier utrzymać na odpowiednim poziomie.

Dlatego przy podejrzeniu insulinooporności trzeba zrobić jeszcze jeden krok – zbadać też poziom insuliny na czczo.

Ale nawet to nie wystarczy.

Tu wchodzi do gry wskaźnik HOMA

To właśnie wskaźnik HOMA pokazuje, czy Twoje ciało dobrze radzi sobie z insuliną. Oblicza się go na podstawie poziomu glukozy i insuliny na czczo. Można to zrobić samodzielnie w internecie – wystarczy wpisać dane do specjalnego kalkulatora HOMA, których jest sporo online. Można też poprosić laboratorium, by wyliczyło to za nas.

Jeśli wynik HOMA jest wyższy niż 2,5, może to oznaczać insulinooporność. Wtedy dobrze jest zrobić dokładniejsze badania, np. krzywą glukozowo-insulinową (czyli test obciążenia glukozą z jednoczesnym sprawdzeniem poziomu cukru i insuliny w kilku punktach czasowych).

Co dalej?

Jeśli okaże się, że masz insulinooporność – to nie wyrok. Można ją skutecznie zatrzymać i nawet cofnąć, jeśli:

• zadbasz o zdrową dietę (mniej cukru, więcej warzyw, błonnika, dobrych tłuszczów i białka),
• zaczniesz się ruszać – codzienne spacery, jazda na rowerze, pływanie czy proste ćwiczenia mają ogromne znaczenie,
• ograniczysz stres i zadbasz o sen.

Jeśli masz podejrzenia, że możesz mieć insulinooporność – nie zwlekaj z badaniami. Wczesne wykrycie pozwala uniknąć cukrzycy typu 2 i wielu innych powikłań zdrowotnych.

Redakcja