Na półkach z nabiałem pojawia się czasem skyr – biały, gęsty, lekko kwaśny i nieco tajemniczy dla tych, którzy spotykają go po raz pierwszy. Tymczasem skyr ma bardzo długą historię, która prowadzi aż na północ Atlantyku, do Islandii. Tam powstawał już ponad tysiąc lat temu. Według historyków recepturę przywieźli na wyspę Wikingowie z terenów dzisiejszej Norwegii, a islandzcy rolnicy przez stulecia udoskonalali sposób jego wytwarzania. W surowym klimacie północy żywność musiała być trwała, sycąca i wartościowa odżywczo. Fermentowane produkty mleczne spełniały te wymagania idealnie. Dzięki pracy bakterii mlecznych były łatwiejsze do przechowywania, a przy okazji korzystnie wpływały na zdrowie.

Skyr należy właśnie do tej szerokiej rodziny fermentowanych produktów mlecznych, w której znajdziemy także jogurt, kefir czy maślankę. Choć na pierwszy rzut oka przypomina jogurt naturalny, jego konsystencja jest zupełnie inna. Jest znacznie gęstszy, bardziej kremowy, a dla wielu osób przypomina raczej delikatny twarożek niż klasyczny jogurt.

Smak ma charakterystyczny – świeży, lekko kwaśny, ale łagodny. Dzięki temu dobrze komponuje się zarówno z dodatkami słodkimi, jak i wytrawnymi. Jednak prawdziwy powód, dla którego skyr zrobił międzynarodową karierę, kryje się w jego składzie.

Najbardziej rzuca się w oczy wysoka zawartość białka. W stu gramach skyru znajduje się przeciętnie około dwunastu gramów tego składnika. Dla porównania, taka sama porcja zwykłego jogurtu naturalnego zawiera mniej więcej cztery do pięciu gramów białka. Różnica jest więc wyraźna – skyr dostarcza go ponad dwa razy więcej.

Dla dietetyków to bardzo ważna informacja, ponieważ białko odgrywa w organizmie rolę znacznie większą, niż często przypuszczamy. Jest jednym z podstawowych materiałów budulcowych naszego ciała. Z niego powstają mięśnie, elementy skóry, włosy i paznokcie. Bierze udział w regeneracji tkanek, wspiera działanie układu odpornościowego i uczestniczy w produkcji wielu hormonów oraz enzymów.

Bez odpowiedniej ilości białka organizm nie potrafi się skutecznie naprawiać ani odbudowywać. Dlatego w pewnych okresach życia zapotrzebowanie na ten składnik rośnie. Dotyczy to na przykład kobiet w ciąży i karmiących piersią, osób intensywnie uprawiających sport czy tych, które dochodzą do siebie po chorobie.

Wysoka zawartość białka sprawia również, że skyr jest bardzo sycący. W praktyce oznacza to, że niewielka porcja potrafi na długo zaspokoić głód. Z tego powodu chętnie sięgają po niego osoby, które starają się kontrolować masę ciała. Białko sprzyja uczuciu sytości i pomaga utrzymać stabilny poziom energii, dzięki czemu łatwiej uniknąć podjadania między posiłkami.

Nie bez znaczenia jest także to, że skyr należy do produktów fermentowanych. Bakterie kwasu mlekowego obecne w takich produktach wspierają mikroflorę jelitową, która odgrywa ogromną rolę w funkcjonowaniu całego organizmu. Coraz więcej badań pokazuje, że zdrowie jelit ma wpływ nie tylko na trawienie, lecz także na odporność, metabolizm, a nawet samopoczucie.

Oczywiście skyr nie będzie odpowiedni dla każdego. Osoby z alergią na białka mleka krowiego powinny go unikać, podobnie jak innych produktów mlecznych. Dla większości ludzi może jednak być ciekawym urozmaiceniem codziennego jadłospisu.

Największą zaletą skyru jest jego kulinarna wszechstronność. Można go jeść bardzo prosto – wystarczy dodać świeże owoce, garść orzechów, trochę płatków owsianych czy nasion. Taki posiłek jest szybki, sycący i pełen wartości odżywczych.

Dobrze sprawdza się także w słodszych wersjach. Wymieszany z kakao lub drobno posiekaną gorzką czekoladą zamienia się w prosty deser, który ma zdecydowanie lepszy skład niż większość gotowych słodkości z supermarketu.

Skyr może również pełnić rolę bazy do koktajli. Dzięki gęstej konsystencji smoothie staje się bardziej kremowe i sycące. Wystarczy zmiksować go z owocami, odrobiną miodu czy garścią szpinaku, by powstał napój, który zastąpi lekkie śniadanie.

W kuchni można wykorzystać go także w mniej oczywisty sposób. Coraz częściej pojawia się jako składnik ciast, placuszków czy naleśników. Dodaje im wilgotności i zwiększa zawartość białka, a jednocześnie nie wprowadza zbyt intensywnego smaku.

Świetnie sprawdza się również w potrawach wytrawnych. Może zastąpić część majonezu w sosach do sałatek albo stać się bazą lekkiego dressingu z dodatkiem ziół, czosnku czy soku z cytryny. W takiej wersji nadaje potrawom świeżości i delikatnej kremowości.

Niektórzy wykorzystują go nawet jako składnik deserów przypominających sernik lub pudding. Gęsta konsystencja sprawia, że nadaje się do tego zadania zaskakująco dobrze.

W świecie żywności często najcenniejsze okazują się te produkty, które powstały dawno temu, z bardzo prostych składników i z pomocą naturalnych procesów. Fermentacja, którą ludzie stosują od tysięcy lat, wciąż pozostaje jednym z najciekawszych sposobów na tworzenie żywności, która jest jednocześnie smaczna i korzystna dla zdrowia.

Redakcja