Spacerując alejkami przeciętnego supermarketu lub dyskontu, trudno nie zauważyć wyraźnie oznaczonych sekcji zatytułowanych: „Zdrowa żywność”, „BIO”, „fit”, „eko”, „organic” albo „superfood”. Kolorowe opakowania, naturalna kolorystyka, bujne zielone liście na grafikach i hasła w stylu: „bez dodatku cukru”, „gluten free”, „naturalne źródło błonnika” mają nas przekonać, że właśnie tutaj znajduje się coś wyjątkowego – eliksiry zdrowia, produkty, które sprawią, że poczujemy się lżej, żyjemy dłużej i będziemy pełni energii.

Ale czy ktoś z nas zadał sobie w tym momencie naprawdę ważne pytanie:
Skoro ta żywność na jednej półce jest „zdrowa”, to jak nazwać tę całą resztę?

Wygląda na to, że:

Reszta sklepu to strefa chorób, konserwantów i uzależnień?
Codzienne zakupy 90% Polaków to „niezdrowa żywność”?

Gdy sklep tworzy dział ze „zdrową żywnością”, mimowolnie sugeruje, że reszta sklepu nie spełnia tych samych standardów. To jakby otworzyć w restauracji dział „nieskażonych dań” i mieć nadzieję, że nikt nie zapyta, co znajduje się na pozostałych talerzach.

Większość produktów poza tą specjalnie oznaczoną sekcją zawiera:

• Syrop glukozowo-fruktozowy – tani zamiennik cukru, uznawany za jeden z głównych winowajców otyłości.
• Sztuczne barwniki i aromaty, często zakazane w niektórych krajach (ale nie w Polsce).
• Utwardzone tłuszcze roślinne (trans) – które zwiększają ryzyko chorób serca.
• Pestycydy i pozostałości herbicydów – w owocach i warzywach spoza upraw ekologicznych.
• Białą mąkę i biały cukier – główne filary przemysłowej żywności, pozbawione wartości odżywczych.

Tymczasem „zdrowa żywność” często kosztuje dwa, trzy, a nawet pięć razy więcej. Dlaczego? Bo zawiera to, co… powinno być normą: minimum przetworzenia, czysty skład, naturalne składniki.

Ale uwaga!!! Nie dajmy się nabrać. Wiele produktów umieszczonych w dziale ze „zdrową żywnością” tak naprawdę nie spełnia żadnych obiektywnych standardów zdrowotnych. Wystarczy kilka przykładów:

• Płatki „fit” zbożowe zawierają więcej cukru niż lody.
• Batoniki proteinowe to często zlepki przetworzonych białek mlecznych, słodzików i zagęstników.
• „Naturalny sok” z koncentratu to przefiltrowany, odbarwiony, gotowany i ponownie barwiony sok.
• „Jogurt bio” z truskawkami ma 4 łyżeczki cukru w małym kubeczku.

Konsument czuje się „zdrowo”, bo wybrał coś z zielonym listkiem na etykiecie, nie zdając sobie sprawy, że produkt nadal zawiera szkodliwe składniki.

Dlaczego sklep nie może być w całości zdrowy?

To pytanie warto postawić właścicielom sieci spożywczych:
Dlaczego nie możecie stworzyć sklepu, w którym każda półka jest zdrowa?

Odpowiedź jest brutalnie prosta: Zyski.

Przetworzona żywność jest:

• tańsza w produkcji,
• ma dłuższy termin przydatności,
• uzależnia (sól, cukier, tłuszcz – tzw. „święta trójca” przemysłu spożywczego),
• i szybciej się sprzedaje.

Zdrowa żywność? Krótszy termin, wyższy koszt, mniejsza marża. Po prostu mniej opłacalna dla producentów i sprzedawców.

Informacje, które otwierają oczy

1. Zielony kolor na opakowaniu nie oznacza, że produkt jest zdrowy – to technika wywołująca skojarzenie z naturą.
2. W UE można dodać do produktu „naturalny aromat truskawkowy”, który nigdy nie widział truskawki – to tylko odpowiednia kombinacja chemii zapachowej.
3. „Bez dodatku cukru” może oznaczać, że cukier już był w składnikach bazowych – np. w zagęszczonym soku owocowym.
4. Produkt „light” często zawiera więcej chemicznych wypełniaczy niż jego standardowa wersja.
5. Słowo „eko” nie ma mocy prawnej, jeśli nie jest potwierdzone certyfikatem rolnictwa ekologicznego (zielony listek z gwiazdek).

Kochani. To nie „dział zdrowej żywności” powinien być wyjątkiem, tylko działy z przetworzoną, syntetyczną i potencjalnie szkodliwą żywnością powinny być oznakowane czerwonym kolorem i ostrzeżeniami. Tak jak papierosy.

Bo co to za świat, w którym:

• prawdziwego jedzenia trzeba szukać po kątach,
• zdrowie ma swoją wyznaczoną alejkę,
• a cała reszta to kolorowa iluzja, w której można się łatwo zgubić?

Może zamiast pytać „czy to zdrowe?”, warto zapytać: Dlaczego to, co jemy codziennie, nie musi być zdrowe z definicji?

Redakcja