Kto z nas nigdy nie zjadł obiadu na półleżąco, przed telewizorem, niech pierwszy rzuci pilotem. To obrazek znajomy i swojski – talerz na kolanach, serial w tle, a po wszystkim błoga drzemka. Tyle że nasz układ pokarmowy nie podziela tego entuzjazmu. Coraz więcej badań pokazuje, że pozycja ciała podczas jedzenia i tuż po nim ma ogromny wpływ na trawienie, samopoczucie, a nawet metabolizm.

Dlaczego nie wolno jeść na leżąco?

Pozycja półleżąca i leżąca to najgorszy scenariusz dla żołądka. Gdy ciało znajduje się w poziomie, treść pokarmowa ma tendencję do cofania się z żołądka do przełyku. Skutki zna każdy, kto choć raz zmagał się ze zgagą: pieczenie za mostkiem, gorzki posmak w gardle, uporczywe odbijanie, a czasem nawet kaszel.

Szczególnie narażone są osoby cierpiące na refluks żołądkowo-przełykowy, ale także zdrowi mogą poczuć dyskomfort. To dlatego lekarze podkreślają: jedzenie i odpoczynek po jedzeniu – tylko na siedząco.

Leżenie utrudnia trawienie

Zgaga to jednak nie jedyny problem. W pozycji leżącej zwalnia również tempo pracy układu pokarmowego. Żołądek wolniej się opróżnia, treść pokarmowa zalega, a składniki odżywcze są gorzej wchłaniane. Osoby jedzące w pozycji siedzącej szybciej trawią białko i lepiej przyswajają aminokwasy – a więc efektywniej wykorzystują to, co znajduje się na talerzu. Krótko mówiąc: jeśli chcesz, by organizm naprawdę dostał to, co jesz, jedz i odpoczywaj w pionie.

Kiedy można się położyć?

Specjaliści zalecają, by odczekać 2–3 godziny po posiłku, zanim wybierzemy kanapę czy łóżko. To czas potrzebny na wstępne trawienie i przesunięcie treści pokarmowej do jelit. A co, jeśli naprawdę musimy się położyć, choćby z powodu choroby czy zmęczenia? Najlepiej zrobić to na lewym boku. Ta pozycja ogranicza cofanie się treści żołądkowej i zmniejsza ryzyko zgagi.

Spacer zamiast drzemki

Nie oznacza to jednak, że po obiedzie trzeba siedzieć jak kołek. Wręcz przeciwnie – lekki ruch działa jak naturalny „starter” dla trawienia. Tu z pomocą przychodzi stary zwyczaj rodzinnych spacerów po obiedzie.

Badania wykazały, że 30 minut spokojnego marszu po posiłku pomaga stabilizować poziom glukozy we krwi. To szczególnie istotne dla osób starszych i tych z insulinoopornością czy cukrzycą. Spacer wspiera również perystaltykę jelit, co zapobiega uczuciu ciężkości i wzdęciom.

A co z ćwiczeniami?

Trening zaraz po jedzeniu to zły pomysł. Dlaczego? Podczas wysiłku fizycznego krew odpływa z układu pokarmowego do mięśni. Efekt: trawienie zostaje zaburzone, pojawia się dyskomfort, a niekiedy nawet nudności. Forsowne ćwiczenia warto odłożyć na później – najlepiej minimum dwie godziny po większym posiłku.

Telewizor przy stole?

Pozycja ciała podczas jedzenia to jedno, ale nie można pominąć jeszcze jednego czynnika: telewizora w tle. Badania pokazują, że osoby jedzące podczas oglądania TV spożywają średnio więcej kalorii niż te, które koncentrują się na jedzeniu. Dlaczego? Bo ekran rozprasza – przestajemy zwracać uwagę na sygnały sytości, częściej sięgamy po przekąski, a nasz wybór pada zwykle na żywność wysokoenergetyczną i przetworzoną. W efekcie zamiast świadomego posiłku mamy bezrefleksyjne podjadanie.

Dlatego jedz, siedząc i w spokoju. Choć wydaje się to błahostką, pozycja ciała i sposób jedzenia to podstawy zdrowego trawienia. Kilka wspomnianych wyżej, prostych zasad wystarczy, by uniknąć zgagi, poprawić przyswajanie składników odżywczych i czuć się lekko po posiłku. Jedzenie to nie tylko to, co mamy na talerzu. To także czas, miejsce i pozycja ciała, w której spożywamy posiłki. Wybierając kanapę i pilot, fundujemy sobie zgagę i ciężkość. Wybierając stół, krzesło i późniejszy spacer – dajemy organizmowi najlepsze warunki do pracy. Może więc zamiast po obiedzie kłaść się na kanapie, warto wrócić do starego zwyczaju: „najpierw jedzenie, potem spacer”.

Redakcja