Od najmłodszych lat dziewczynki słyszą te same słowa: „bądź grzeczna”, „nie przeszkadzaj”, „nie krzycz”, „nie wspinaj się, bo to nie wypada”. Chłopcom pozwala się biegać, rozrabiać, walczyć o swoje, a dziewczynki uczy się spokoju, potulności i dostosowywania do oczekiwań otoczenia. To niby drobne komunikaty, rzucane odruchowo przez rodziców, nauczycieli czy dziadków, ale ich suma potrafi ukształtować całe pokolenia kobiet, które przez lata myślą, że muszą być przede wszystkim „miłe”.

Problem w tym, że świat nie potrzebuje kolejnych potulnych, milczących kobiet. Potrzebuje tych, które wiedzą, kim są, i nie boją się o tym mówić.

„Grzeczna dziewczynka” kontra wolna kobieta

Wyobraźmy sobie dwie ścieżki. Pierwsza – dziewczynka od zawsze słyszy, że jej wartością jest to, by się nie wychylać. Ma być uprzejma, nie podnosić głosu, nie okazywać złości. Dorasta i w dorosłym życiu wciąż przeprasza za swoje słowa, decyzje i istnienie. W pracy nie upomina się o podwyżkę, bo nie chce wyjść na „roszczeniową”. W relacjach zgadza się na więcej, niż naprawdę chce, bo boi się, że ktoś ją opuści.

Druga ścieżka – dziewczynka uczy się od początku, że ma prawo do głosu. Słyszy: „Twoje zdanie się liczy”, „Możesz się nie zgodzić”, „Masz prawo powiedzieć NIE”. Dorasta na kobietę, która zna swoją wartość. W pracy walczy o swoje, w relacjach stawia granice, w życiu osobistym nie boi się podejmować decyzji, które są niewygodne dla innych, ale zgodne z jej sumieniem.

Statystyki i obserwacje społeczne są nieubłagane: to kobiety częściej automatycznie mówią „przepraszam”, nawet w sytuacjach, w których nie ma ku temu powodu. Dlaczego? Bo od małego wdrukowano im, że to one mają dbać o komfort innych – nawet kosztem siebie.

„Nie płacz, bo ktoś się zdenerwuje”.
„Nie kłóć się, bo ktoś się obrazi”.
„Nie krzycz, bo ktoś się przestraszy”.

To „ktoś” jest zawsze ważniejszy niż ona sama.

Czas na nowe wychowanie

Zamiast „bądź grzeczna”, powiedzmy:

• Bądź odważna – masz prawo powiedzieć, co czujesz i myślisz.
• Bądź silna – Twoja wartość nie zależy od opinii innych.
• Bądź wolna – Twoje życie należy do Ciebie, nie do otoczenia.

Uczmy dziewczynki, że nie muszą być lubiane przez wszystkich. Że gniew to emocja, a nie wstyd. Że mają prawo odmówić i nie muszą się tłumaczyć. Że mogą być liderkami, naukowcami, artystkami albo nikim, jeśli wybiorą taką ścieżkę – i że każda decyzja jest ich własnym wyborem.

Świat potrzebuje odważnych kobiet

Jeśli chcemy zmieniać rzeczywistość, nie zrobimy tego, wychowując kolejne pokolenie „grzecznych dziewczynek”. Te dziewczynki wyrosną na kobiety, które będą się bały walczyć o swoje prawa. A świat naprawdę nie potrzebuje kolejnych cichych bohaterek, które wszystko znoszą i nigdy nie mówią, co czują. Potrzebuje kobiet, które mówią głośno. Które nie boją się nie zgadzać. Które znają swoją wartość i nie przepraszają za to, że istnieją. Bo zmiana społeczna zaczyna się od odwagi. A odwagi nie wykształci się w kimś, kto od dziecka słyszał tylko jedno: „bądź grzeczna”.

Redakcja