Tinea versicolor (łac. Pityriasis versicolor) to grzybicze (nie bakteryjne!) zakażenie skóry, wywoływane przez drożdżaki z rodzaju Malassezia – naturalnie występujące na ludzkiej skórze, ale w pewnych warunkach mogące się nadmiernie namnażać. Żyją na skórze większości ludzi, szczególnie w miejscach z dużą ilością gruczołów łojowych (klatka piersiowa, plecy, ramiona, szyja, twarz). Choroba nie jest zaraźliwa, bo to endogenna flora skóry.

Dlaczego się pojawia?

Do nadmiernego rozwoju Malassezia może dojść m.in. przez:

• ciepło i wilgoć (pocenie się, gorący klimat),
• osłabienie odporności,
• stosowanie tłustych kosmetyków,
• antybiotykoterapię,
• zaburzenia hormonalne (np. u młodzieży).

Objawy:

• Plamy na skórze: odbarwione lub ciemniejsze niż otaczająca skóra (białawe, żółtawe, różowawe lub brązowe),
• Plamy mogą łuszczyć się delikatnie przy drapaniu (tzw. objaw naskórkowy),
• Najczęściej na plecach, klatce piersiowej, szyi, ramionach,
• Czasem lekki świąd,
• Po opalaniu plamy stają się bardziej widoczne – skóra wokół się opala, a miejsca zmienione grzybiczo – nie.

Diagnostyka:

• Badanie lampą Wooda – pod UV plamy świecą na żółto-zielono,
• Mikroskopia skóry po zastosowaniu KOH – widać charakterystyczne „spaghetti i klopsiki” (grzybnia i zarodniki Malassezia).
• Posiewy w trudniejszych przypadkach.

Leczenie:

Miejscowe:

• Szampony i płyny przeciwgrzybicze z ketokonazolem, klotrimazolem, mikonazolem, cyklopiroksem, terbinafiną, selenem (np. Selsun), stosowane nie tylko na włosy ale też na zmienioną skórę.
• Kremy przeciwgrzybicze: clotrimazol, miconazol, ketokonazol.

Ogólne (jeśli zajęty jest duży obszar):

• Doustne leki przeciwgrzybicze: itrakonazol, flukonazol.

Czy wraca?

Tak – nawroty są bardzo częste, szczególnie latem. Dlatego warto stosować profilaktycznie szampony przeciwgrzybicze 1x w tygodniu przez kilka miesięcy po zakończeniu kuracji.

Naturalne wspomaganie:

1. Ocet jabłkowy

• Działa przeciwgrzybiczo i przywraca naturalne pH skóry.
• Jak stosować: zmieszaj ocet jabłkowy z wodą (1:1), nanieś na skórę wacikiem, pozostaw na 15 minut, spłucz. Stosuj 2 razy dziennie.

2. Olej z drzewa herbacianego

• Silny naturalny środek przeciwgrzybiczy i antyseptyczny.
• Jak stosować: kilka kropli olejku wymieszaj z olejem bazowym (np. kokosowym), nakładaj 2–3 razy dziennie na zmienione miejsca.

3. Olej kokosowy

• Naturalnie zawiera kwas laurynowy, który działa przeciwgrzybiczo.
• Jak stosować: nakładaj czysty olej kokosowy na zmiany 2–3 razy dziennie.

4. Czosnek

• Jeden z najmocniejszych naturalnych środków przeciwgrzybiczych.
• Jak stosować: jedz surowy czosnek (np. 2 ząbki dziennie), można też robić pastę (zmiażdżony czosnek + odrobina oliwy) i delikatnie wcierać w zmienione miejsca (uwaga na podrażnienie!).

5. Aloes

• Łagodzi podrażnienia, działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo.
• Jak stosować: żel z aloesu (świeży lub organiczny) nakładaj na skórę 2 razy dziennie.

6. Jogurt naturalny

• Zawiera probiotyki hamujące rozwój drożdżaków.
• Jak stosować: nakładaj cienką warstwę jogurtu na zmiany skórne, pozostaw na 20 minut, spłucz. Rób to codziennie.

7. Kurkuma

• Naturalny środek przeciwzapalny i przeciwgrzybiczy.
• Jak stosować: zmieszaj kurkumę z wodą lub olejem kokosowym do uzyskania pasty, nakładaj na skórę 1 raz dziennie. Możesz też pić „złote mleko” (kurkuma + mleko roślinne + miód + pieprz).

8. Szałwia i tymianek – napar do przemywania skóry

• Działają ściągająco, przeciwgrzybiczo i odświeżająco.
• Jak stosować: zaparz mocny napar, ostudź, przemywaj skórę rano i wieczorem.

9. Zioła od wewnątrz (wzmacniające odporność i wspomagające wątrobę):

• Pokrzywa
• Ostropest plamisty
• Piołun (krótkoterminowo!)
• Pau d’Arco – silne zioło przeciwgrzybicze z Ameryki Południowej
• Andrographis – wspomaga układ odpornościowy i działa przeciwgrzybiczo

Dodatkowe wskazówki:

• Noś luźne, bawełniane ubrania, unikaj przegrzewania.
• Codziennie zmieniaj ręczniki i pościel.
• Unikaj cukru i przetworzonej żywności – grzyby „karmią się” cukrem.
• Zadbaj o odporność i florę bakteryjną jelit – probiotyki, fermentowane produkty, unikanie antybiotyków bez potrzeby.

Ciekawostki:

• Tinea versicolor nie jest zakaźna dla innych osób. Malassezia występuje na skórze większości ludzi, ale nie u wszystkich powoduje objawy.
• Plamy mogą się utrzymywać przez wiele tygodni po wyleczeniu grzyba – to efekt zaburzonej pigmentacji, a nie aktywnego zakażenia.

Jeśli zmiany nie ustępują po kilku tygodniach, mimo naturalnego leczenia, warto udać się do dermatologa. W niektórych przypadkach konieczne może być zastosowanie środków przeciwgrzybiczych (np. ketokonazolu, itrakonazolu – doustnie lub miejscowo).

Redakcja