Czy możliwe jest, że jedno z najprostszych ćwiczeń świata, niewymagające sprzętu, stroju sportowego ani specjalnego miejsca, może realnie wpłynąć na zdrowie serca, żył i mózgu? Czy krótkie, rytmiczne wstrząsy całego ciała mogą poprawić krążenie, zmniejszyć ryzyko zakrzepów, obrzęków nóg, a nawet zawału? Na te pytania próbował odpowiedzieć już kilkadziesiąt lat temu Aleksander Aleksandrowicz Mikulin – radziecki konstruktor lotniczy, inżynier i pasjonat fizjologii człowieka, autor książki „Aktywna długowieczność”.

Kim był Aleksander Mikulin i skąd wzięła się wibrogimnastyka?

Mikulin nie był lekarzem, lecz wybitnym inżynierem, twórcą silników lotniczych. Pracując latami nad konstrukcjami, obserwował wpływ drgań, przeciążeń i wibracji na organizm ludzki – zarówno destrukcyjny, jak i stymulujący. Po przebytych problemach zdrowotnych, w tym kardiologicznych, zaczął: analizować fizjologię krążenia, interesować się przepływem krwi żylnej i badać rolę ruchu w zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym. Doszedł do wniosku, że największym wrogiem układu krążenia jest bezruch, a szczególnie: długotrwałe siedzenie, stanie w jednej pozycji, brak naturalnej pracy mięśni łydek.

Dlaczego łydki są tak ważne dla serca?

Mięśnie łydek nazywane są często „drugim sercem”. To właśnie one: pomagają przepompowywać krew żylną z nóg ku górze, zapobiegają zastojom krwi, chronią przed obrzękami i zakrzepami. Kiedy siedzimy godzinami przy biurku lub stoimy bez ruchu: krew żylna zaczyna zalegać, rośnie ryzyko zakrzepicy, serce musi pracować ciężej, pojawia się uczucie ciężkich nóg, zmęczenia, „mgły mózgowej”. I właśnie tu pojawia się wibrogimnastyka Mikulina.

Na czym polega ćwiczenie Mikulina?

Ćwiczenie jest niezwykle proste, a jednocześnie – przy regularnym wykonywaniu – bardzo intensywne dla układu krążenia. Instrukcja klasyczna według Mikulina:

Stań prosto. Unieś pięty na około 5 cm nad podłogą, opierając się na palcach. Następnie mocno opuść pięty, tak aby poczuć wyraźny wstrząs przechodzący przez całe ciało – od stóp aż po głowę. Jedno takie opuszczenie trwa około jednej sekundy.

Schemat ćwiczenia:

• 30 powtórzeń,
• 10 sekund przerwy,
• kolejne 30 powtórzeń,
• całość trwa ok. 70 sekund,
• zalecane: 5 serii dziennie.

Ćwiczenie można wykonywać: w domu, w pracy, przy kuchennym blacie, nawet w przerwie między obowiązkami.

Co dzieje się w organizmie podczas wibrogimnastyki?

Podczas rytmicznego „uderzania” pięt o podłogę dochodzi do: gwałtownego skurczu mięśni łydek, mechanicznego przepchnięcia krwi żylnej ku górze, pobudzenia zastawek żylnych oraz poprawy powrotu żylnego do serca. Ten efekt przypomina naturalne pompowanie, które zachodzi podczas chodzenia – ale jest znacznie intensywniejsze i bardziej skoncentrowane. Według obserwacji: poprawia się dotlenienie mózgu, zmniejsza się uczucie zmęczenia psychicznego, ustępuje „ociężałość umysłowa” po długiej pracy intelektualnej, spada napięcie mięśniowe.

Regularna wibrogimnastyka może: poprawiać krążenie żylne, zmniejszać obrzęki nóg, redukować ryzyko żylaków, wspierać profilaktykę zakrzepicy, obniżać przeciążenie serca, poprawiać koncentrację i jasność myślenia, redukować zmęczenie po długim siedzeniu. Mikulin uważał, że ćwiczenie to jest szczególnie ważne dla: pracowników biurowych, kierowców, osób starszych, osób pracujących na stojąco, ludzi prowadzących siedzący tryb życia.

W swojej książce Mikulin opisywał również ćwiczenie oddechowe, które miało pomóc w sytuacji nagłego niepokoju związanego z pracą serca. Polega ono na:

• bardzo głębokim wdechu do dolnych partii brzucha,
• spokojnym „wypchnięciu” brzucha,
• krótkim zatrzymaniu powietrza (2–3 sekundy),
• powtórzeniu 2–3 razy.

Celem tego ćwiczenia jest:

• zwiększenie objętości jam serca w rozkurczu,
• uspokojenie rytmu serca,
• redukcja paniki i napięcia.

UWAGA!

To nie jest metoda leczenia zawału i nie zastępuje pomocy medycznej. Przy bólu w klatce piersiowej, duszności, promieniowaniu bólu do ręki lub szczęki należy natychmiast wezwać pogotowie. Ćwiczenie oddechowe może jedynie: pomóc opanować lęk, uspokoić oddech, zmniejszyć stres do czasu przyjazdu pomocy.

Dlaczego dziś wracamy do ćwiczeń Mikulina?

Współczesny styl życia: unieruchamia ciało, zaburza naturalne krążenie, sprzyja chorobom serca i żył. Ćwiczenia Mikulina wpisują się w nurt: mikroruchu, profilaktyki zamiast leczenia, codziennych, prostych nawyków zdrowotnych. Nie wymagają: siłowni, specjalistycznej wiedzy, dużego wysiłku. Wymagają jedynie regularności.

Wibrogimnastyka Mikulina to przykład tego, że: czasem najprostsze rozwiązania są najskuteczniejsze, ciało potrzebuje ruchu, nawet minimalnego, profilaktyka zaczyna się od codziennych nawyków. Jedna minuta, kilka razy dziennie, może: poprawić krążenie, zmniejszyć zmęczenie, wesprzeć serce i mózg. Nie jest to cudowny lek, ale mądry, fizjologiczny impuls dla organizmu, który przez tysiące lat był stworzony do ruchu.

Redakcja