Jeszcze nie tak dawno martwiliśmy się, że social media kradną nam życie. Że zamiast rozmów przy stole mamy lajki, a zamiast spotkań – komentarze pod zdjęciem obiadu. To wydawało się dnem. Ale człowiek, jak widać, zawsze potrafi sięgnąć głębiej.

Oto mamy nowego przyjaciela ludzkości – sztuczną inteligencję. Nie dość, że telefon zamienił nam realnych znajomych w awatary, to teraz ChatGPT i jego podobne twory mają nam zastąpić rozmowę z człowiekiem. Tak, dobrze czytasz. Ludzie już nie tylko „czatują” z botem, ale zakochują się w nim, wyznają swoje sekrety, szukają pocieszenia. Algorytm staje się powiernikiem duszy.

Brzmi groteskowo? Nie. To rzeczywistość. Kiedyś mówiliśmy: „co za czasy, ludzie kochają się w wirtualnych awatarach z gier komputerowych”. Teraz kochają się w pliku kodu.

Telefon – fabryka dopaminy

Powiedzmy to wprost: smartfon to dopaminowy diler w Twojej kieszeni. Wystarczy muśnięcie kciuka i już masz wyrzut przyjemności. Nie musisz podróżować – zwiedzasz świat na TikToku. Nie musisz rozmawiać – podglądasz cudze życie. Nie musisz doświadczać – oglądasz doświadczenia innych.

Tyle że to wszystko jest jak tania tandeta z bazaru. Kolorowa, błyszcząca, ale rozpada się po tygodniu. Tania dopamina niszczy psychikę: zostawia cię pustym, niespokojnym, uzależnionym.

I najgorsze – przestajesz chcieć tego, co prawdziwe. Spacer po lesie wydaje się nudny, bo nie mruga, nie zmienia obrazków co dwie sekundy. Spotkanie z przyjacielem wydaje się męczące, bo przyjaciel nie „odpowiada” w sekundę jak bot. Prawdziwe życie wydaje się za wolne.

Zastępowanie człowieka algorytmem

Sztuczna inteligencja daje złudzenie bliskości. Zawsze odpowiada, zawsze ma czas, nigdy się nie obraża. Tylko że to nie bliskość, to atrapa. Plastikowa relacja, która łudzi, że wystarczy.

Tymczasem prawdziwa przyjaźń boli, kosztuje, wymaga cierpliwości. Musisz czasem wysłuchać narzekań drugiej osoby, czasem przyznać się do błędu. AI? Nigdy ci nie powie: „zawiodłeś mnie”. To wygodne, ale to też droga donikąd. Jeśli dalej będziemy tak lecieć, obudzimy się w świecie, gdzie łatwiej kochać algorytm niż drugiego człowieka.

Nie łudźmy się – ta technologia nie powstała, żeby nas „zbawić”. Powstała, żeby sprzedawać. AI już dziś potrafi analizować Twoje słabości i pokazywać Ci dokładnie to, co sprawi, że wydasz pieniądze.

Chcesz sprzedać produkt? Nie mów o nim. Mów o transformacji. „Twoje życie się zmieni, jeśli…” – i bach, już masz klienta. Cena wydaje się wysoka? Porównaj ją do trzech kaw. I tak, jesteśmy tak naiwni, że to działa.

Dlaczego systemowi nie zależy na Twoim szczęściu

Tu dochodzimy do sedna. Zadowolony człowiek to koszmar dla gospodarki.

• Nie kupuje bzdur, bo nie musi łatać dziur w sercu nowymi butami.
• Nie bierze kredytu, bo po co, skoro jest mu dobrze.
• Nie klika w reklamy, bo nie potrzebuje cudzej iluzji.

A gospodarka oparta na długu i konsumpcji tego nie zniesie. Dlatego media i politycy codziennie karmią Cię strachem i poczuciem braku. Masz ciągle biec po więcej.

Plastikowe życie czy prawdziwa wolność?

Nie oszukujmy się: największe zagrożenie nie leży w tym, że roboty przejmą władzę. Największe zagrożenie jest w tym, że dobrowolnie oddamy swoje człowieczeństwo – wymienimy rozmowy na czat z botem, wdzięczność na kredyt, doświadczenie na TikToka. I wtedy obudzimy się w świecie, w którym wszyscy są podłączeni, a nikt nie jest połączony. Pytanie tylko: czy mamy jeszcze odwagę wyrwać się z tej sztucznej pajęczyny i przypomnieć sobie, jak smakuje prawdziwe życie?

Redakcja