Choć w języku potocznym „cebulą” niekiedy określa się coś mało atrakcyjnego – jak np. „cebulactwo” czy „ubieranie się na cebulę” – to warto spojrzeć na nią z zupełnie innej strony. Cebula to jeden z najstarszych naturalnych „lekarstw”, stosowany przez wieki nie tylko w kuchni, ale i w domowym leczeniu przeziębień, infekcji, stanów zapalnych. A co najważniejsze – działa!

Dlaczego warto jeść cebulę?

Niezależnie od koloru czy odmiany, cebula to prawdziwa bomba prozdrowotnych związków:

• Allicyna – naturalny antybiotyk, związek siarki odpowiedzialny za charakterystyczny zapach i działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe oraz przeciwgrzybicze.
• Kwercetyna – silny przeciwutleniacz z grupy flawonoidów, wspiera naczynia krwionośne, działa przeciwzapalnie, przeciwnowotworowo i antyalergicznie.
• Fruktooligosacharydy (FOS) – naturalne prebiotyki, które stymulują rozwój korzystnej mikroflory jelitowej.

Czerwona, biała czy żółta – która najlepsza?

Z punktu widzenia zdrowotnego wygrywa cebula czerwona – zawiera najwięcej kwercetyny i dodatkowo antocyjany (barwniki o właściwościach antyoksydacyjnych).

W dalszej kolejności plasują się:

• cebula żółta – dobra, klasyczna, idealna do duszenia i smażenia,
• cebula biała – łagodniejsza w smaku, ale najmniej wartościowa pod względem zawartości przeciwutleniaczy.

Surowa czy gotowana?

Jeśli zależy Ci na maksymalnych korzyściach zdrowotnych – jedz cebulę na surowo. Gotowanie i smażenie, zwłaszcza długie i w wysokiej temperaturze, obniża zawartość allicyny i innych wrażliwych związków.

Jak cebula wpływa na zdrowie?

Według licznych badań, regularne spożywanie cebuli (przynajmniej jednej, raz w tygodniu!) może przynieść zaskakujące korzyści:

• redukcja ryzyka miażdżycy i zawału serca,
• poprawa pamięci i ochrona przed demencją,
• spowolnienie utraty masy kostnej (zwłaszcza u kobiet po menopauzie),
• działanie przeciwnowotworowe – szczególnie w zakresie raka żołądka, jelita grubego, przełyku, piersi i jajników.

To wszystko dzięki synergii antyoksydantów, siarki i prebiotyków zawartych w tej niepozornej bulwie.

Domowe sposoby z cebulą w roli głównej

Cebula to nie tylko składnik obiadu – może być używana również jako naturalne lekarstwo:

• Syrop z cebuli na kaszel – klasyk babcinej apteczki. Pokrój cebulę, zasyp cukrem lub zalej miodem, odstaw na kilka godzin. Pij 1–2 łyżki dziennie.
• Cebulowy kompres na ucho lub ból stawów – rozgnieć surową cebulę, zawiń w gazę i przykładaj miejscowo.
• Woda cebulowa do picia na odporność – pokrojoną cebulę zalej wodą i zostaw na noc. Rano wypij płyn (dla odważnych).

Cebulowe inspiracje kulinarne – zdrowo i smacznie

Oto kilka ciekawych i łatwych przepisów z cebulą, które pomogą włączyć ją do codziennej diety:

Surówka z czerwonej cebuli i jabłka (na odporność)

Składniki:

• 1 czerwona cebula
• 1 jabłko
• sok z połowy cytryny
• łyżka oliwy
• szczypta soli, pieprz, odrobina miodu

Przygotowanie:
Cebulę pokroić w cienkie piórka, jabłko zetrzeć na tarce. Wymieszać z pozostałymi składnikami. Odstawić na 10 minut. Świetna do ryby lub na kanapkę.

Francuska zupa cebulowa z zapiekaną grzanką

Składniki:

• 3 duże cebule (najlepiej żółte)
• 1 łyżka masła
• 1 łyżka oliwy
• 1 łyżka mąki
• 500 ml bulionu warzywnego
• tymianek, pieprz, sól
• kromki chleba i ser żółty (do zapieczenia)

Przygotowanie:
Cebulę zeszklić długo na maśle i oliwie (nawet 30 minut, aż będzie karmelizowana). Dodać mąkę, wymieszać, zalać bulionem. Gotować 15 minut. Podawać z grzanką zapieczoną z serem.

Chutney z czerwonej cebuli i octu balsamicznego

Świetny dodatek do serów, pasztetów i mięs.

Składniki:

• 3 czerwone cebule
• 2 łyżki cukru trzcinowego
• 3 łyżki octu balsamicznego
• łyżka oliwy, sól, pieprz, liść laurowy

Przygotowanie:
Cebulę pokroić w cienkie piórka. Dusić na oliwie z cukrem, aż się skarmelizuje. Dodać ocet i przyprawy. Gotować na wolnym ogniu 30 minut.

Śledzie w lnianym oleju z cebulą i kiszonym ogórkiem

Składniki:

• 4 filety śledziowe
• 1 cebula (biała lub czerwona)
• 1 ogórek kiszony
• 4 łyżki oleju lnianego
• pieprz, liść laurowy

Przygotowanie:
Cebulę pokroić w piórka, ogórka w kostkę. Śledzie pokroić, wszystko wymieszać, polać olejem lnianym. Przechowywać w lodówce min. 12 godzin.

Jajecznica z duszoną cebulą i natką pietruszki

Idealne śniadanie na jesień i zimę – rozgrzewa i wzmacnia.

Pieczone cebule faszerowane warzywami i serem feta

Składniki:

• 4 duże cebule (najlepiej żółte lub czerwone)
• 1 marchewka
• 1/2 cukinii
• 100 g sera feta
• 1 łyżeczka tymianku
• 1 łyżka oliwy z oliwek
• sól, pieprz

Przygotowanie:

1. Odetnij górną część cebul i wydrąż środek (zostaw 2–3 warstwy jako „miseczkę”).
2. Wydrążony miąższ cebuli drobno posiekaj i podsmaż z tartą marchewką i cukinią.
3. Dodaj pokruszoną fetę, tymianek, dopraw do smaku.
4. Farszem napełnij cebule, ułóż je w naczyniu żaroodpornym, skrop oliwą.
5. Piecz ok. 30–35 minut w 180°C.

Świetne jako przystawka lub danie główne z kaszą jaglaną.

Kiszona cebula – naturalny probiotyk

Składniki:

• 3 czerwone cebule
• 1 łyżka soli niejodowanej
• 2 szklanki wody
• przyprawy: liść laurowy, gorczyca, ziele angielskie, czosnek

Przygotowanie:

1. Cebule pokrój w plastry lub piórka.
2. Rozpuść sól w przegotowanej i ostudzonej wodzie.
3. Do słoika włóż przyprawy, cebulę, zalej solanką (ma zakryć cebulę).
4. Zakręć, odstaw na 5–7 dni w temperaturze pokojowej (na spodeczku).
5. Po ukiszeniu przechowuj w lodówce.

Kiszona cebula jest łagodniejsza w smaku niż surowa i świetnie działa na jelita oraz odporność.

Cebulowa pizza na cieście orkiszowym

Składniki:

• ciasto: mąka orkiszowa, drożdże, woda, oliwa, sól
• 3 czerwone cebule
• 1 łyżka octu balsamicznego
• łyżeczka miodu
• świeży tymianek
• ser kozi lub mozzarella

Przygotowanie:

1. Zrób klasyczne ciasto drożdżowe z mąki orkiszowej.
2. Cebule pokrój w piórka i karmelizuj z miodem i octem przez 20 minut.
3. Rozwałkuj ciasto, ułóż cebulę, posyp serem i tymiankiem.
4. Piecz 15 minut w 220°C.

Chłodnik z czerwonej cebuli i kefiru (na lato i jelita)

Składniki:

• 1 duża czerwona cebula
• 2 ogórki gruntowe
• 2 szklanki kefiru
• 1 ząbek czosnku
• sól, pieprz, świeży koperek

Przygotowanie:

1. Cebulę drobno posiekaj, ogórki zetrzyj na tarce.
2. Wymieszaj z kefirem, czosnkiem i przyprawami.
3. Schłódź minimum 2 godziny.
4. Podawaj z jajkiem lub grzankami.

Cebularze domowe z ciasta drożdżowego (wersja pełnoziarnista)

Składniki:

• ciasto: mąka pszenna + pełnoziarnista, drożdże, mleko, jajko, masło
• farsz: 2 cebule, 1 łyżka maku, sól, pieprz, olej

Przygotowanie:

1. Zrób ciasto drożdżowe i odstaw do wyrośnięcia.
2. Cebulę pokrój w kostkę, podsmaż na złoto, dodaj mak i przyprawy.
3. Rozwałkuj ciasto, wykrawaj placuszki, nakładaj farsz.
4. Piecz 15–20 minut w 180°C.

Pieczone bataty z czerwoną cebulą i granatem

Składniki:

• 2 bataty
• 2 czerwone cebule
• 1/2 granatu
• oliwa, sól, kumin, natka pietruszki

Przygotowanie:

1. Pokrój bataty i cebule w plasterki, wymieszaj z przyprawami i oliwą.
2. Piecz 30 minut w 200°C.
3. Posyp pestkami granatu i natką przed podaniem.

Włącz cebulę do codziennego jadłospisu

Dodawaj surową cebulę do kanapek, sałatek, chłodników. Duś ją z warzywami, faszeruj pieczarki, zapiekaj w makaronie. A jeśli nie przepadasz za ostrym smakiem – zalej ją na chwilę wrzątkiem lub marynuj w occie jabłkowym. Cebula to samo zdrowie!

Redakcja