Astma to przewlekła choroba układu oddechowego, z którą zmaga się nawet 350 milionów ludzi na całym świecie. Jednak mimo powszechnego stosowania leków wziewnych i rozbudowanych terapii, wielu pacjentów wciąż cierpi – budzi się w nocy z uczuciem duszności, kaszle, nie może złapać powietrza lub po prostu nie czuje się zdrowo.

Dlaczego tak się dzieje? Bo astma nie jest chorobą o jednej przyczynie. To złożona reakcja organizmu na szereg zaburzeń: środowiskowych, metabolicznych, immunologicznych i stylu życia.

Jedna z podstawowych prawd w medycynie to: do jednej choroby może prowadzić wiele różnych przyczyn, a jedna przyczyna może wywoływać wiele chorób. To zjawisko widać bardzo wyraźnie w przypadku astmy.

Na przykład:

• niedobór magnezu może prowadzić do duszności, skurczu oskrzeli, bólu w klatce piersiowej, arytmii, lęku – a także… migreny.
• przewlekły stan zapalny leży u podłoża nie tylko astmy, ale też depresji, miażdżycy, otyłości, cukrzycy, a nawet nowotworów.

Przyjrzymy się więc mniej oczywistym czynnikom, które zaostrzają objawy astmy – lub wręcz ją powodują.

Alergie pokarmowe

Szacuje się, że nawet 90% przypadków astmy może mieć podłoże alergiczne – zwłaszcza pokarmowe. Najczęstszymi winowajcami są: zboża (głównie pszenica i gluten), nabiał, jaja, orzechy, soja, czekolada, ryby i strączki.

Jak to sprawdzić? Wdrożyć tzw. dietę rotacyjną, eliminując kolejno produkty i obserwując objawy przez 1–4 tygodnie.

Siarczyny – konserwant, który szkodzi płucom

Obecne m.in. w suszonych owocach, winie, sokach z koncentratu, chipsach. Siarczyny mogą wywoływać ataki duszności, kichanie, a nawet kaszel – zwłaszcza u wrażliwych osób.

Glutaminian sodu (MSG)

Badania pokazują, że u niektórych astmatyków spożycie glutaminianu (obecnego w gotowych zupach, przekąskach, fast foodach) prowadzi do spadku wydolności płuc już po 1–2 godzinach.

Hipoglikemia reaktywna

Wahania poziomu cukru we krwi mogą prowokować reakcje zapalne, drżenie, lęk, a nawet skurcze oskrzeli. Stabilizacja glikemii – przez unikanie cukru, rafinowanych zbóż i częstsze, mniejsze posiłki – przynosi ulgę wielu astmatykom.

Tłuszcze trans – trucizna XXI wieku

Tłuszcze częściowo utwardzane (obecne w margarynach, wypiekach przemysłowych, fast foodach) nasilają stany zapalne i pogarszają pracę układu oddechowego. Ich eliminacja to obowiązek.

Magnez

To minerał, który rozszerza oskrzela, działa przeciwzapalnie i uspokaja nerwy. Niedobór magnezu występuje u 70% populacji i jest powiązany ze skurczami oskrzeli. Warto jeść pestki dyni, kakao, kaszę gryczaną, szpinak i pić wodę magnezową.

Witamina C

Witamina C obniża poziom histaminy we krwi, a więc łagodzi objawy alergii i nadreaktywności dróg oddechowych. Dawki to 1000–2000 mg dziennie. Naturalne źródła: czarna porzeczka, natka pietruszki, acerola.

Nadwaga

Tkanka tłuszczowa, zwłaszcza brzuszna, wywiera fizyczny nacisk na przeponę i zmniejsza objętość płuc. Dodatkowo tłuszcz trzewny jest aktywny hormonalnie – produkuje cytokiny prozapalne, które nasilają stan zapalny.

Stres, oddychanie i metoda Butejki

Stres wywołuje hiperwentylację – oddychamy zbyt szybko i zbyt głęboko, co paradoksalnie prowadzi do spadku dostarczania tlenu do komórek (tzw. efekt Bohra). Pomaga tu metoda Butejki – technika zmniejszająca objętość oddechową, poprawiająca saturację tkanek.

Ciekawostka: Dlaczego osoby z astmą budzą się w nocy?

• W nocy poziom kortyzolu (naturalnego przeciwzapalnego hormonu) spada.
• Wzrasta aktywność przywspółczulna – pojawia się większy skurcz oskrzeli.
• Jeśli w sypialni są roztocza, kurz, sierść – dochodzi do mikroalergizacji.
• Jeśli kolacja była obfita w cukier – może wystąpić hipoglikemia w środku nocy.

Astma nie musi być dożywotnim wyrokiem i walką o każdy oddech. W wielu przypadkach to odwracalny efekt uboczny zaburzeń metabolicznych, immunologicznych i środowiskowych. Istotne jest spojrzenie szerzej: co jesz, jak śpisz, czym oddychasz, ile się ruszasz, jak radzisz sobie ze stresem. Każdy, kto cierpi na astmę (lub chce jej zapobiec), może zacząć od prostych kroków:

• Oczyść dietę z alergenów i chemii.
• Wprowadź magnez i witaminę C.
• Naucz się oddychać spokojnie.
• Zredukuj stres i masę ciała.

Redakcja