Twarz jest jak lustro, w którym odbija się stan zdrowia naszego organizmu. Ta delikatna warstwa skóry często ukazuje subtelne sygnały wskazujące na problemy zdrowotne, zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne. Warto pamiętać, że wiele chorób może dawać podobne objawy, co może prowadzić do pomyłek w samodzielnej interpretacji. Dlatego uważna obserwacja i konsultacja ze specjalistą w razie wątpliwości są kluczowe dla właściwej diagnozy i znalezienia a następnie usunięcia przyczyny choroby. To bardzo ważne aby znaleźć źródło każdej choroby. Jeśli je znajdziemy i usuniemy – choroba odejdzie.

Co widzimy w lustrze?

Opuchnięte oczy

Czasami okolice oczu mogą wyglądać na spuchnięte, co zwykle jest wynikiem zatrzymania płynów w organizmie, znane jako obrzęk. Przyczyną takiego stanu może być niedobór snu, zmiany hormonalne, a także nadmiar szkodliwej, białej soli w diecie. Z biegiem lat, osłabienie mięśni podtrzymujących powieki często prowadzi do ich opuchnięcia. Jeśli opuchliźnie towarzyszy zaczerwienienie i swędzenie, może to wskazywać na zapalenie spojówek lub reakcję alergiczną na pyłki, jedzenie, kosmetyki czy perfumy. Również problemy z nerkami, takie jak niewydolność, lub choroby tarczycy albo problemy z krążeniem czy niewłaściwa gospodarka wodno-elektrolitowa mogą też powodować obrzęki w okolicach oczu.

Opadająca powieka

Ptosis to medyczna nazwa tego stanu, która może wystąpić na jednym lub obu powiekach. Z opadającą powieką można się urodzić lub nabyć po wielu latach. Zazwyczaj ten stan nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, jednakże czasami może być objawem problemów, które pojawiają się w mózgu czy oczodołach. W przypadku problemów takich jak paraliż twarzy, nagłe pojawienie się podwójnego widzenia, osłabienie mięśni, trudności z przełykaniem czy nagłego bólu głowy, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, ponieważ mogą to być objawy udaru mózgu.

Żółtawa skóra i białka oczu

Żółtaczka to stan, w którym skóra i białka oczu przybierają żółtawy odcień. Może występować w różnych postaciach, a przyczyny mogą być różnorodne. Zwłaszcza u dorosłych może oznaczać poważniejsze choroby np. wirusowe zapalenie wątroby, marskość, choroby pęcherzyka i dróg żółciowych, zapalenie lub raka trzustki.

Pieprzyki

Pieprzyki, czyli znamiona skórne, to niewielkie plamki lub guzki, które mogą mieć różne kolory, kształty i rozmiary. Większość pieprzyków jest nieszkodliwa, jednak w niektórych przypadkach mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia. Zwróć uwagę jeśli pieprzyk jest nierówny a jedna jego strona różni się od drugiej, jeśli ma nierówne brzegi, niejednakowy kolor, średnicę większą od ziarenka grochu albo zmienił się jego kształt lub rozmiar.

Żółte grudki na powiekach

Grudki, które pojawiają się na górnej lub dolnej powiece, nazywane są żółtakami. To niewielkie formacje, składające się z cholesterolu. Choć mogą nieestetycznie wyglądać, nie stanowią zagrożenia dla zdrowia i zazwyczaj nie są bolesne. W razie potrzeby można je usunąć za pomocą zabiegów chirurgicznych, laserowych lub krioterapii.

Zajady

Zajady pojawiające się wokół ust najczęściej są wynikiem infekcji wirusem opryszczki. Po zakażeniu wirus pozostaje w organizmie przez całe życie. Ranki zwykle występują w chwilach osłabienia organizmu, takich jak choroba, stres, zmęczenie lub nadmierna ekspozycja na słońce. Zajady zazwyczaj goją się samoistnie.

Popękane usta

Suche i popękane usta to powszechny problem, szczególnie w okresie zimowym. Popękane usta mogą być oznaką suchości powietrza, odwodnienia organizmu, ekspozycji na słońce, nawyku lizania ust, reakcji alergicznych, niedoboru witamin lub skutków ubocznych niektórych leków.

Wysypka motylkowa

Choć większość wysypek nie stanowi poważnego zagrożenia i zazwyczaj ustępuje sama, wysypka motylkowa jest wyjątkowa. Pojawia się na obu policzkach w kształcie motyla i jest charakterystycznym objawem tocznia – choroby autoimmunologicznej, w której układ odpornościowy zaczyna atakować własne tkanki i narządy.

Melasma

Melasma to szaro-brązowe plamy na skórze twarzy, których dokładna przyczyna nie jest do końca znana. Często pojawiają się w wyniku zmian hormonalnych, takich jak ciąża czy stosowanie pigułki antykoncepcyjnej. W takich przypadkach plamy zazwyczaj znikają po porodzie lub po zaprzestaniu stosowania środków antykoncepcyjnych. W innych przypadkach może utrzymywać się przez wiele lat. Melasma nie jest stanem zagrażającym zdrowiu, ale może być uciążliwa ze względu na swoje właściwości estetyczne.

Włosy w nietypowych miejscach

Czasami włosy pojawiają się w miejscach, w których ich nie oczekujemy – na przykład u starszych mężczyzn mogą wyrastać na uszach i brwiach, a u kobiet w czasie menopauzy np. na brodzie. U młodszych kobiet nadmierne owłosienie na twarzy może być sygnałem zespołu policystycznych jajników, zaburzenia, które może utrudniać zajście w ciążę.

Łysienie

Utrata rzęs lub brwi może być objawem łysienia plackowatego – przewlekłej i nawracającej choroby autoimmunologicznej. W jej przebiegu układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe, co prowadzi do ich osłabienia i wypadania włosów.

Choć u niektórych osób włosy mogą odrosnąć samoistnie, w innych przypadkach konieczna jest terapia, która może częściowo przywrócić utracone owłosienie. Skuteczność leczenia zależy od indywidualnych predyspozycji i stopnia zaawansowania choroby.

Paraliż twarzy

Jeśli zauważysz paraliż mięśni po jednej stronie twarzy, objawiający się opadaniem kącika ust czy trudnościami z zamknięciem oka, może to być porażenie Bella. Jest to nagłe i zazwyczaj przejściowe osłabienie mięśni twarzy spowodowane zapaleniem nerwu twarzowego. W większości przypadków dolegliwość ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni lub miesięcy.

Podobne objawy mogą jednak wskazywać na udar mózgu. W tym przypadku paraliż dotyczy także jednej strony twarzy, lecz zazwyczaj ogranicza się do jej dolnej części (np. opadnięcie kącika ust, przy zachowanej zdolności do zmarszczenia czoła). Udarowi często towarzyszą dodatkowe symptomy, takie jak niewyraźna mowa, osłabienie kończyn po jednej stronie ciała oraz nagły, silny ból głowy. W razie wątpliwości zawsze należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Poniżej przykłady chorób, których objawy mogą pojawić się na twarzy:

Problemy z sercem

Zasinienie wokół ust (sinica), obecność purpurowych lub niebieskawych odcieni wokół ust, intensywne zaczerwienie twarzy, zwłaszcza policzków, cienie, obrzęk wokół oczu i w dolnej części twarzy, spuchnięte policzki.

Problemy z nerkami

Bladość, opuchlizna twarzy, zwłaszcza wokół oczu, opuchnięte powieki, zwłaszcza rano, po przebudzeniu, ciemniejsze obszary skóry, szczególnie na policzkach i wokół, Twarz ze skłonnością do świądu, wyglądająca na zmęczoną z widocznymi zmarszczkami i wiotką skórą.

Choroby wątroby

Skóra i białka oczu stają się żółtawe. Twarz może przybrać matowy, ziemisty, szarawy odcień. Ciemniejsze plamy, szczególnie na policzkach, wokół ust i oczu. Intensywnie czerwone policzki lub nos. Małe, czerwone plamki z rozgałęziającymi się naczyniami, najczęściej na policzkach lub nosie. Opuchlizna, szczególnie wokół oczu lub na całej twarzy.

Problemy hormonalne (tarczyca)

Sucha, szorstka, blada skóra twarzy, opuchlizna, szczególnie wokół oczu, a także cienkie, łamliwe włosy mogą być objawem niedoczynności tarczycy. Z kolei nadczynność tarczycy może objawiać się zaczerwienioną, cienką, wilgotną skórą twarzy i wytrzeszczem oczu.

Anemia

Blada i matowa, a nawet łuszcząca się skóra twarzy. Twarz może wyglądać na pozbawioną energii, z widocznym zmęczeniem w okolicach oczu i policzków. Suche i spierzchnięte usta, zajady w kącikach.

Alergie

Opuchnięte, zaczerwienione okolice oczu, swędzenie oraz wysypka wokół nosa i ust, łzawienie i obrzęk oczu, popękane naczynka, suche usta.

Cukrzyca

Sucha, cienka skóra (suchość w ustach) oraz trudno gojące się zmiany skórne na twarzy, zmiany pigmentacyjne, wzrost liczby zmarszczek, zwiększona suchość oczu.

Stres i depresja

Podkrążone oczy, bladość, opuchlizna, zmiany w strukturze skóry twarzy, opadające powieki, zmarszczki mimiczne i zaciśnięte rysy, widoczna linia stresu w okolicach szczęki (bruksizm).

Osteoporoza

Zauważalne zmiany w kształcie twarzy (zanik kości szczęki i żuchwy), zmniejszenie wyrazistości rysów, zapadnięte policzki, zmiany w wyglądzie zębów.

Uważna obserwacja nie tylko twarzy, ale całego ciała, pozwala na wczesne wychwycenie subtelnych sygnałów, które organizm wysyła, zanim rozwinie się poważna choroba. Nasze ciało to najlepszy doradca – wystarczy go słuchać i odpowiednio reagować na wysyłane sygnały.

Aleksandra Gubicz