ALT to enzym, który bierze udział w metabolizmie aminokwasów. Gdy komórki wątroby są zdrowe, ALT znajduje się głównie wewnątrz nich. Jeśli jednak dojdzie do uszkodzenia tych komórek (np. przez zapalenie, toksyny, leki lub alkohol), ALT wydostaje się do krwi – a jego poziom w badaniu rośnie.

Norma ALT

Zakresy referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium, ale ogólnie:

• Kobiety: do około 30 U/l
• Mężczyźni: do około 40 U/l

Ważne: wartość „w normie” nie zawsze oznacza zdrowie – jeśli ALT rośnie w porównaniu do wcześniejszych wyników, to może być znak ostrzegawczy.

Co oznacza podwyższony poziom ALT?

Może wskazywać na:

• stłuszczenie wątroby (najczęstsza przyczyna),
• wirusowe zapalenie wątroby (np. WZW B, C),
• alkoholowe uszkodzenie wątroby,
• niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NAFLD),
• toksyczne działanie leków (np. paracetamol, statyny),
• autoimmunologiczne choroby wątroby,
• zaburzenia metaboliczne (np. cukrzyca typu 2, zespół metaboliczny),
• uszkodzenie mięśni – rzadziej.

Co oznacza zbyt niski ALT?

Niski ALT z reguły nie ma znaczenia diagnostycznego, chyba że towarzyszą mu inne niepokojące objawy. U osób starszych lub niedożywionych może świadczyć o słabej aktywności metabolicznej, ale sam w sobie nie jest powodem do niepokoju.

Co może wpływać na wynik ALT?

• intensywny wysiłek fizyczny (ALT może przejściowo wzrosnąć),
• suplementy diety i leki (np. antybiotyki, ibuprofen),
• dieta bogata w tłuszcze i cukry,
• spożycie alkoholu nawet dzień przed badaniem,
• stan zapalny w organizmie.

Co zrobić przy podwyższonym ALT?

1. Nie panikować – jedno badanie to za mało. Zrób powtórkę po kilku tygodniach.
2. Zbadaj także inne enzymy wątrobowe: AST, ALP, GGTP, bilirubinę.
3. Wprowadź dietę wspierającą wątrobę: więcej warzyw, mniej cukru i przetworzonych tłuszczów.
4. Zrezygnuj z alkoholu i ogranicz leki (np. NLPZ).
5. Warto rozważyć suplementację ostropestu plamistego, NAC (N-acetylocysteina), witaminy E – po konsultacji ze specjalistą.

Redakcja