Morela pochodzi z Azji i od tysięcy lat była ceniona zarówno jako owoc, jak i roślina lecznicza. Do Europy dotarła prawdopodobnie dzięki kupcom podróżującym Jedwabnym Szlakiem, a dziś uprawia się ją w wielu krajach o ciepłym klimacie. W Polsce sezon na świeże owoce jest stosunkowo krótki, dlatego warto go wykorzystać, zanim morele znikną ze sklepów i targowisk.

Choć morele są słodkie, należą do owoców o umiarkowanej zawartości cukrów i stosunkowo niewielkiej kaloryczności. Sto gramów świeżych moreli dostarcza około 45–50 kilokalorii, dlatego mogą być elementem diety osób dbających o sylwetkę. Jednocześnie zawierają błonnik pokarmowy, który wspiera pracę jelit, pomaga dłużej utrzymać uczucie sytości i korzystnie wpływa na mikrobiotę jelitową.

Jednym z największych atutów moreli jest bogactwo karotenoidów. To właśnie one odpowiadają za ich charakterystyczny pomarańczowy kolor. Najważniejszym z nich jest beta-karoten, który organizm potrafi przekształcać w witaminę A. Jest ona niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania wzroku, utrzymania zdrowej skóry i błon śluzowych oraz sprawnej pracy układu odpornościowego. Osoby spożywające więcej produktów bogatych w karotenoidy zwykle dostarczają organizmowi również większych ilości innych naturalnych przeciwutleniaczy, które pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym.

Badania wskazują, że dieta bogata w warzywa i owoce zawierające karotenoidy wiąże się z mniejszym ryzykiem niektórych chorób przewlekłych. Nie oznacza to oczywiście, że same morele działają jak lek. Ich korzystny wpływ jest elementem szerszego obrazu zdrowej diety, w której regularnie pojawiają się różnokolorowe warzywa i owoce.

Morele dostarczają również potasu – pierwiastka niezwykle ważnego dla pracy serca, mięśni i układu nerwowego. W diecie wielu osób potasu jest zbyt mało, natomiast sodu zdecydowanie za dużo. Włączenie do jadłospisu owoców bogatych w potas może pomóc w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia tętniczego, oczywiście jako część zdrowego stylu życia.

Nie brakuje w nich także niewielkich ilości witaminy E, miedzi, manganu oraz związków polifenolowych, które wykazują właściwości przeciwutleniające. Warto pamiętać, że najwięcej cennych składników znajduje się w dojrzałych owocach, które dojrzewały na drzewie. Są one zwykle bardziej aromatyczne i zawierają więcej naturalnych związków bioaktywnych niż owoce zebrane przedwcześnie.

Coraz więcej uwagi poświęca się również wpływowi moreli na zdrowie jelit. Zawarty w nich błonnik oraz naturalne związki roślinne mogą wspierać rozwój korzystnych bakterii jelitowych. Dziś wiemy już, że mikrobiota jelitowa ma znaczenie nie tylko dla trawienia, ale również dla odporności, metabolizmu, a nawet funkcjonowania układu nerwowego.

Wiele osób zastanawia się, czy osoby z cukrzycą mogą jeść morele. Odpowiedź brzmi: tak, jeśli są spożywane w rozsądnych ilościach. Świeże morele mają niski lub umiarkowany indeks glikemiczny oraz niewielki ładunek glikemiczny typowej porcji, dlatego nie powodują gwałtownego wzrostu poziomu glukozy we krwi. Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest połączenie ich z produktem zawierającym białko lub zdrowe tłuszcze, na przykład jogurtem naturalnym albo garścią orzechów.

Warto natomiast zachować umiar w przypadku suszonych moreli. Choć nadal są bardzo wartościowym produktem i zachowują większość składników mineralnych oraz błonnika, podczas suszenia tracą wodę, przez co cukry stają się znacznie bardziej skoncentrowane. Kilka suszonych owoców to dobry dodatek do diety, jednak zjedzenie całej paczki może dostarczyć tyle cukrów i kalorii, co obfity deser. Wybierając suszone morele, najlepiej sięgać po te niesiarkowane. Ich kolor jest ciemniejszy, ale nie zawierają dwutlenku siarki stosowanego do utrwalania jasnopomarańczowej barwy.

Mało kto wie, że morele doskonale sprawdzają się nie tylko w słodkiej kuchni. Ich lekko kwaskowy smak świetnie komponuje się z mięsem drobiowym, jagnięciną oraz dojrzewającymi serami. W krajach Bliskiego Wschodu od wieków dodaje się je do potraw z ryżem, kuskusem i aromatycznymi przyprawami. W kuchni śródziemnomorskiej często trafiają do sałatek z rukolą, kozim serem i orzechami włoskimi, a w kuchni francuskiej stanowią składnik sosów podawanych do pieczonych mięs.

Świeże morele można wykorzystać na dziesiątki sposobów. Doskonale smakują dodane do owsianki, jogurtu naturalnego, twarożku czy domowego musli. Można przygotować z nich koktajle, sorbety, musy, domowe lody lub lekkie desery z nasionami chia. Świetnie nadają się także do pieczenia – tarty, ciasta drożdżowe czy owsiane crumble z morelami mają znacznie mniej cukru niż wiele gotowych słodyczy, a jednocześnie dostarczają błonnika i cennych składników odżywczych.

Coraz większą popularność zdobywają również wytrawne przetwory z moreli. Domowy chutney z dodatkiem cebuli, imbiru i octu jabłkowego znakomicie pasuje do pieczonych mięs oraz serów. Morele można grillować, piec z rozmarynem i tymiankiem albo dodać do potraw z soczewicą czy ciecierzycą. Ich naturalna słodycz doskonale równoważy ostre i wyraziste przyprawy.

Sezon na świeże morele trwa krótko, dlatego warto korzystać z niego jak najczęściej. To owoce, które nie tylko wzbogacają dietę w cenne składniki odżywcze, ale również przypominają, że zdrowe jedzenie może być prawdziwą przyjemnością. Kilka dojrzałych moreli zjedzonych prosto z drzewa lub kupionych na lokalnym targu potrafi dostarczyć znacznie więcej satysfakcji niż kolejny wysoko przetworzony deser.

Redakcja